Koning Charles is ook staatshoofd van 14 andere landen, maar hoelang nog?

Posted on

13 sep 2022 om 05:31Update: 2 dagen geleden

De Britse koning Charles is als opvolger van zijn moeder Elizabeth niet alleen het staatshoofd van het Verenigd Koninkrijk geworden, maar ook van nog veertien andere landen. Onder meer in Australië, Canada en Nieuw-Zeeland is de premier de regeringsleider, maar is King Charles officieel het staatshoofd. Waarom is dat? En voor hoelang nog?

Door Robbert van der Linde

Wettelijk gezien is de Britse monarch het staatshoofd van in totaal vijftien onafhankelijke landen, waaronder natuurlijk het Verenigd Koninkrijk. Die titel is erfelijk, waardoor Charles hem overnam van zijn vorige week overleden moeder. Naast het Verenigd Koninkrijk gaat het om veertien andere landen, alle voormalig koloniën van het Britse Rijk.

Tegenwoordig is er geen sprake meer van een Brits Rijk, wel van het Gemenebest. Dat is een verbond van landen die ooit tot het Britse Rijk behoorden. Alle landen binnen het Gemenebest zijn volgens het handvest “vrij en gelijk” en dus onafhankelijk. Maar bij de oprichting van het Gemenebest werd wel vastgelegd dat de Britse vorst het staatshoofd van alle aangesloten landen was.

Landen binnen het Gemenebest mogen sindsdien er zelf voor kiezen of ze de Britse monarch als staatshoofd houden. Zo nam in november het Caribische eiland Barbados na 55 jaar afscheid van Elizabeth als staatshoofd. Sindsdien is het een republiek met een eigen president, al is het nog wel lid van het Gemenebest.

Waarom houden landen als Australië, Canada en Nieuw-Zeeland vast aan de Britse monarch als staatshoofd? “Veel mensen zien het als traditie, en mensen zijn daar gek op”, zegt koningshuisdeskundige Justine Marcella. “Het koningshuis zorgt voor een gemeenschappelijke identiteit. Er zijn veel mensen die het zien als een verbindende factor. Zo lang die groep nog groot genoeg is, is er geen meerderheid voor het afzetten van de Britse koning als staatshoofd.”

Anand Menon, hoogleraar Internationale Relaties aan het King’s College in Londen, stelt in gesprek met De Morgen dat ook economische motieven een rol spelen. “Omwille van wat wij ze nog steeds kunnen aanbieden zie ik daar voorlopig weinig verandering in komen.” De nadruk binnen het Gemenebest lijkt de laatste jaren overigens meer te verschuiven van economische belangen naar zaken als mensenrechten of duurzaamheid.

  • Zie ookCharles wil als koning het Gemenebest bij elkaar houden: wat is dat eigenlijk?

Staatshoofd heeft geen macht, alleen ceremoniële taak

Marcella wijst er ook op dat de monarchie geen politieke invloed meer heeft. “Het is niet meer zoals vroeger, toen een vorst alles bepaalde. De positie is nu puur ceremonieel.” Elizabeth staat bijvoorbeeld op geld en postzegels in de landen waar ze officieel staatshoofd was.

Een eventuele discussie over het wel of niet aanhouden van de Britse vorst, heeft in veel aangesloten landen geen prioriteit. De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern (42) zei maandag dat ze ervan overtuigd is dat haar land nog tijdens haar leven de Britse vorst niet meer als staatshoofd zal hebben. Daar voegde ze direct aan toe dat háár regering het in ieder geval niet zal bespreken, omdat ze “de urgentie niet voelt”.

Toch lijkt de eerste Britse troonwissel in zeventig jaar tijd voor landen hét moment om de positie van het staatshoofd te heroverwegen. “De dood van de koningin kan in enkele landen debatten heropenen over de vraag of ze de monarch nog willen als staatshoofd”, zei Menon al tegen De Morgen. “Sommige van de opkomende niet-Europese machten zijn wat gefrustreerd met de organisatie.”

“De gedachte onder Elizabeth was: we gaan haar niet van de troon stoten. Nu zij is overleden, is het qua timing wel het moment om dat te evalueren”, denkt ook Marcella. Op dit moment hebben Belize, de Bahama’s, Jamaica, Grenada, Antigua en Barbuda, en Sint Kitts en Nevis het plan om Charles niet als staatshoofd te erkennen.

Gemenebest-landen die de Britse monarch officieel als staatshoofd hebben.

Charmeoffensief met William en Catherine

Het zal volgens Marcella “uit respect voor de net overleden koningin en de nog rouwende Charles” voorlopig nog wel even duren voordat de discussie echt oplaait. “Op dit moment worden de landen verbonden door het gezamenlijke verdriet. Maar dat ebt na verloop van tijd weer weg, en dan wordt het interessant hoe de discussie zicht ontwikkelt.”.

“Elizabeth was altijd wel een symbool”, zegt Marcella. “maar door haar gevorderde leeftijd maakte ze zelf geen reizen meer. Dat kan lastig zijn voor mensen: je hebt een staatshoofd, maar je ziet haar nooit. Met Charles komt het staatshoofd weer langs. Misschien dat die zichtbaarheid de liefde voor het koningshuis weer doet oplaaien, in plaats van de discussie.”

Wanneer Charles de landen bezoekt waar hij nu staatshoofd van is, doet hij er verstandig aan om kroonprins William en diens vrouw Catherine mee te nemen. Marcella: “Die zijn populairder dan hijzelf, en daarom heel geschikt voor een charmeoffensief. Het geeft ook een gevoel van continuïteit: de opvolger staat al klaar.” Of dat genoeg is, zal de tijd leren.

  • Zie ookBritse monarchie zal na overlijden van Elizabeth nooit meer hetzelfde zijn

Beeld: Getty Images

Lees meer over:

Koning CharlesVerenigd KoninkrijkBrits koningshuisBuitenland

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services